Ege’nin Mistik Kasabası Birgi

Birgi Ödemiş
15.4BGörüntülenme
Ortalama Okuma Süresi: 6 dakika

Antik çağlarda türlü mitolojik öykülere karışmış, Bozdağlar’ın eteklerinde kurulmuş, dünyanın en bereketli havzalarının ortasında kurulmuş Birgi, eski zamanları yaşatan eşsiz bir tarih zenginliğine sahip. 1996 yılında sit alanı ilan edilen bölge 2012’de UNESCO tarafından Dünya Mirası Geçici Listesi’ne eklenmiş.

ödemiş birgi gezilecek yerler

İzmir’in Ödemiş ilçesine bağlı Birgi köyü Ödemiş’e sadece 9 km uzaklıkta yer alıyor. 5 Bin yıllık tarihe sahip, ulu ağaçların süslediği caddeleri, tarihi evleri ve kutsal kabul edilen topraklarıyla Birgi Köyü görülmeye değer. Köy, eski zamanlarda Frig, Lidya, Pers, Bergama krallıkları, Roma ve Bizans İmparatorluklarının hakimiyetine girmiş ve Aydınoğlu Beyliği’ne başkentlik yapmış. Bu denizci beyliği ve özellikle beyliğin ikinci beyi Gazi Umur Bey’in Birgi üzerinde büyük etkileri olmuş. 1426 yılından sonra Osmanlı topraklarına dahil olan Birgi, adını kale ve sur anlamına gelen “Pyrgion” kelimesinden almış. Geçmiş zamanlarda hem Hristiyanlar hem de Müslümanlar için oldukça kıymetli olan bu topraklarda pek çok önemli din ve bilim adamı yaşamış. Günümüzde eski konakları, medreseleri, türbeleri, camileri ile yaşanmışlığın derinden hissedildiği Birgi, aynı zamanda muhteşem doğasıyla son birkaç yıldır yoğun ilgi görüyor.

ödemiş birgi

Birgi’ye Nasıl Gidilir?

Birgi Köyü, İzmir’e yaklaşık 120 kilometre uzaklıkta. Özel araçla gitmek isteyenler Ödemiş’e geldikten sonra Birgi’ye ayrılan yolu takip ederek Birgi Köyü’ne ulaşabilir. İzmir’den Birgi’ye daha uygun fiyata gelmek isteyenler İzmir Basmane Garı’ndan kalkan trenler ile yaklaşık iki saatte Ödemiş’e ulaşabilir. Daha sonra Ödemiş merkezden Birgi’ye giden minibüsleri kullanarak köye rahatlıkla gelebilir.

Birgi’de Ne Yapılır?

ödemiş birgi gezilecek yerler

  • İmamı Birgivi Türbesi, Çakırağa Konağı, Ege’nin en eski camilerinden olan Aydınoğlu Mehmet Bey Camii, Dervişağa Camii ve Sandıkoğlu Konakları ziyaret edilecek başlıca yerler.
  • Ödemiş’te ipek dokumacılığı meşhur, ipek şallardan hediyelik alabilirsiniz. Osmanlı döneminden kalma Demirli Mağaza’dan geleneksel daha bir çok çeşitli ürünü bulabilirsiniz.
  • Çukur Hamam’ın yanında Derviş Ağa tarafından 1657 yılında yaptırılan açık avlulu Derviş Ağa Medresesi’ne yapılan restorasyon çalışmalarından sonra görülmeye değer bir yapı olmuş.
  • Aydınoğlu Beyliği döneminde, tarihi 14. yüzyıla dayanan yapının ender yapılardan biri olan Güdük Minare Mescidi ilginç yapısıyla görülmeye değer bir yapı.
  • Türkiye’nin en lezzetli patatesi Ödemiş’te yetişiyor. Hal böyle olunca Ödemiş’in patatesi meşhur olmuş. Burada hemen hemen her köşede çuvallarla patates satılıyor, eve dönüşte alabilirsiniz.
  • Tarihi Meydan Kahvesi’ne oturup çay yudumlamak, köylüyü izlemek çok keyifli. Meydanda kurulan pazardan köylüler kendi bağ ve bahçelerinde yetiştirdikleri ürünleri satıyorlar. Pazardan kestane almayı da unutmayın, Ödemiş’in patatesi kadar kestanesi de meşhur.
  • Birgi’ye gittiğinizde çevresinde gezilecek en ilginç köylerden biri Terkedilmiş Lübbey Köyü. Listenize burayı eklemeden önce Türkiye’nin Hayalet Köyü Lübbey yazısını okuyun.

ödemiş'in neleri meşhur

Birgi’de Keşfedilmesi Gereken Lezzetler

  • Meşhur Ödemiş patatesinin lezzetini keşfetmek için patatesli olan yemekleri deneyebilirsiniz. Biz patates kızartması denedik o bile bir başka lezzetli olmuştu.
  • Bozdağ’ın karıyla karadut suyunu karıştırıp karadutlu kar helvası satan köylülerden bir bardak alıp tadın.
  • Köydeki eski taş fırınlarda birkaç gün kurutularak hazırlanan Besmet bir çeşit peksimet ama tabi köy usulünden olunca tadına doyamadım. Eve bir paket alıp çaya banarak kahvaltıda yedim, baya iyi gidiyor.
  • Birgi Köyü’nde ev yemekleri yemek isterseniz Baba Lokantası tam bir esnaf lokantası. Buranın en meşhur lezzetleri oğlak güveç, soğan yahni ve tahinli baklavası.
  • Ödemiş’in patatesi kadar kestanesi ve kuru inciri de meşhur. Kış aylarında gelirseniz özellikle kestane almadan dönmeyin.
  • Ödemiş’te kahvaltı yapılacak yerler çok sayıda yok çünkü burası hala gerçek bir köy. Konaklama olarak tercih ettiğimiz Saliha Hanım Taş Konak‘ta enfes bir köy kahvaltısı deneyimledik. Tarihi bir konağın bahçesinde doğal ürünlerle dolu bir sofrada kahvaltı keyfi yapmak isterseniz mutlaka gelin.

ödemiş birgi kahvaltı yerleri

  • Papaz Deresi, köyün en görülesi mekanlarından biri çünkü nefis bir doğa manzarasına sahip. Biz gün batımında buraya geldik ve kuş cıvıltılarını dinleyerek buraya özel bir lezzet deneyimledik. Peynirli ve sucuklu katmere gerçekten bayıldık. Kahvaltı için ya da gün içinde yolunuzu buraya muhakkak çevirin.
  • Birgi’nin sokaklarında dolaşırken tarihi evlerden birinde soluklanmak isterseniz Nar Danesi hem nostaljik bir ortam hem de güzel lezzetler sunuyor. Ot kavurması ve serpme kahvaltı dışında adından anlaşılacağı gibi burada katkısız nar suyu içmelisiniz.
  • Ödemiş’in köftesini duymayan yoktur. Buraya kadar gelmişken merkezden yer alan Ödemiş’in en iyi köftecileri olan Hurşit Kebap ve Dostol Kebap doğru adres.

Birgi’de Nerede Kalınır?

birgi konaklama

Birgi’ye daha önce günübirlik gitmiştim. Bu kez bir gece kalarak konak yaşamını deneyimlemek için Birgi’de dağ manzaralı Saliha Hanım Taş Konak‘ta konakladık. Buraya geldiğimde özlediğim köy yaşamı için doğru adres olduğunu anladım. Tarihi konak yaklaşık 1 asırlık bir geçmişe sahip ve köyde bulunan 200’e yakın tarihi tescilli yapılar arasında yer aldığı için köyün değerleri arasında yer alıyor.

birgi konaklama

Seçil Hanım, babaannesinden miras kalan bu tarihi taş konağı eşi ile birlikte restore ederek şirin bir aile işletmesi haline getirmiş. Bu tarih kokan konağın etkileyici hikayesini Seçil Hanım’dan dinledikçe büyülendim. Saliha Hanım, Seçil Hanım’ın babaannesi, 1900 yılında şuanda “Evliya Çelebi Evi” olarak bilinen evde doğmuş. Evliya Çelebi’nin Birgi ziyaretinde 600 yıllık geçmişe sahip evi günümüzde kasabanın girişinde bulunuyor. Köyün değerli yapılarından biri olan Evliya Çelebi Evini listenize eklemelisiniz. Neyse, daha sonra Saliha Hanım evlenmiş ve eşiyle birlikte konağı yapmışlar. Bu konakta günümüze kadar üç kuşak yaşamış. Çocukların ve torunların düğünleri hep bu konağın bahçesinde yapılmış, yaşanmışlıklar senelerce birikmiş.

birgi kahvaltı yerleri

Böylesine kıymetli yaşanmışlıkları barındıran konakta konaklarken hikayenin etkisiyle kendimi çok farklı hissettim. Konağın şuan ki dekorasyonu ve kullanılan eşyalar eskiye fazlasıyla saygı duyuyor ve tarihi hissettiriyor. Sabah kuş cıvıltıları ve tavukların sesiyle uyandık. Serpme kahvaltısı tek kelimeyle muhteşem. Uzun zamandır böyle keyif aldığım bir kahvaltı denememiştim. Gerçek doğal lezzetlerle köy sofrasına uygun bir kahvaltıydı. Burada olmaktan çok keyif aldık. Birgi’de kahvaltı yapabileceğiniz çok yer yok ama bence aramanıza da gerek yok. Birgi’ye gelince burada kahvaltı yapabilirsiniz ve kişi başı sadece 30 TL, böyle doğal ve leziz bir sofra için bence çok uygun.

Eğer Birgi Hanım Taş Konak’ta rezervasyon yapmak istiyorsanız Booking ile %10 para iadesi sağlayan indirim linkini kullanabilirsiniz. İşte Booking %10 para iadesi indirimi burada.

Birgi Gezi Rehberi

çakırağa konağı birgi

Birgi Köyü; Frig, Lidya, Pers, Bergama Krallığı ve Roma dönemlerini yaşadıktan sonra Bizanslılara ve sonrasında 1308’de Türkmenlerin egemenliğine geçmiş. Şehrin antik dönemdeki adı Dioshieron, yani Zeus’un kutsal yeri, Ortaçağ’da ise Hristiyanlar tarafından kutsal kabul edildi ve Christopolis olarak anıldı, yani İsa’nın şehri oldu. Türkler’in eline geçince de Aydınoğlu Mehmet Bey, 1308 yılında kurduğu Aydınoğlu Beyliği’nin adını Birgi koydu ve burayı başkent ilan etti.

birgi köyü

Birgi, göreceğiniz en şirin meydanlardan birine sahip. Aydınoğlu Mehmet Bey Camii, İmam-ı Birgivi Medresesi, Gazi Umur Bey Anıtı ve Sultan Şah Türbesi bu meydanda yer alıyor. Birgi Köyü yürüyüş dostu, ortasından geçen derenin üzerindeki minik köprülerle karşılıklı geçiş yapabilirsiniz.

Çakırağa Konağı

birgi çakırağa konağı

Birgi’de Osmanlı dönemini tanıklık eden yapıların en çarpıcısı Çakırağa Konağı 1761 yılında büyük toprak sahibi ve deri tüccarı Şerif Ali Ağa tarafından yaptırılmış. Oyuncak bir bebek evi tadında görünümüyle 3 katlı ve 14 odalı konak 1975 yılına kadar ev olarak kullanılmış. Konağın her katında karşılıklı iki tane köşk odası bulunuyor. Zemin katı geleneksel tarzda taş örme, diğer katlar tamamen ahşaptan yapılmış etkileyici bir konak. Bu yapıda en dikkat çeken Şerif Ali Ağa’nın İzmirli ve İstanbullu olan eşleri için yaptırmış olduğu karşılıklı odalar. Bu odaları özel kılan şey, dönemin ulaşım şartları zor olduğu için eşlerinin memleket özlemi çekmemeleri için odaların duvarlarına İstanbul ve İzmir manzarası yaptırmış. Ayrıca konağın tavanlarında Ege Bölgesi’nde yetişen sebze ve meyvelerin tasvirleri yapılmış. Bence köyün en etkileyicisi yapısı bu konak, kesinlikle görmelisiniz.

Aydınoğlu Mehmet Bey Camii

aydınoğlu mehmet bey cami

Ege’nin en eski camilerinden Ulu Camii olarak da bilinen Aydınoğlu Mehmet Bey Camisi 1312 yılında Aydınoğlu Mehmet Bey tarafından yaptırılmış. Çinilerle kaplı minaresi ve köyün en canlı meydanında bulunmasından dolayı ziyaret etmeniz gerekenlerin başında yer alıyor. Caminin hemen yanında bulunan Aydınoğulları Türbesi altıgen şekilde yapılmış. Mehmet Bey’in 1334 yılında ölümünün ardından yaptırılmış olan türbede kendisinin, oğulları Gazi Umur Bey, İsa Bey ve Bahadır Bey’in tabutları bulunuyor. Mehmet Bey’in vefatından sonra devletin başına oğlu Gazi Umur Bey tarihimizin büyük kahramanlarından biri olmuş. Umur Bey İzmir’de ilk Türk donanmasını kurmuş ve katıldığı deniz savaşlarında Haçlı, Venedik ve Ceneviz donanmalarına karşı büyük zaferler elde etmiş. İzmir’de Haçlılara karşı verdiği bir savaşta okla vurularak şehit edilen Gazi Umur Bey’in aynı meydanda heykeli de bulunuyor. Yine aynı meydanda yer alan Sultan Şah Türbesi Aydınoğlu Mehmet Bey tarafından, kız kardeşi Hanzade Hatun’un ölümü üzerine 1310 yılında yaptırılmıştır. Hanzade Hatun zamanında Sultan Şah olarak anıldığı için aslında bu türbeye de ismi verilmiş.

İmam-ı Birgivi Medresesi

Sultan II. Selim’in hocası, Birgili Ataullah Efendi tarafından 1570 yılında yaptırılan medrese aynı zamanda Ataullah Efendi Medresesi olarak da biliniyor. Buranın içerisini mutlaka ziyaret edin. En sağ tarafta yer alan kapıdan girdiğinizde Osmanlı hat sanatına dair çok başarılı ürünler yapılan bir dükkan buluyor. Ayrıca bu medresenin önünde cumartesi günleri bir pazar kuruluyor. Bu pazarda köylüler yöresel ürünler, el işleri ve gözlemeler satıyorlar.

Şeyh Muhiddin Hamamı

Şeyh Muhiddin Hamamı Birgi

15. yüzyıla tarihlenen hamam, bazı kaynaklarda Derviş Ağa Hamamı ya da Şeyh Muhiddin Hamamı olarak adlandırılsa da köylüler tarafından Çukur Hamam olarak biliniyor. Köyün sokaklarında dolaşırken bu hamama dikkat edin.

Küp Uçuranlar Kulesi

küp uçuranlar kulesi birgi

Birgi’nin eski zamanlarda gözetleme kulesi olarak kullanılmış Küp Uçuranlar Kulesi Cumhuriyet Meydanı’nda yer alıyor. Ongen planlı ve Bizans dönemine ait kule tahminlere göre Birgi’ye adını veren Pyrgion yani gözetleme kulesi olduğu düşünülüyor. Kulenin bahçesinde yer alan balkondan köyü kuş bakışı keşfedebilirsiniz.

Koca Çeşme

birgi köyü

Koca Çeşme, Bıçakçı Esseyyid Hacı Ali Ağa tarafından 180 yılında yaptırılmış. Üzerinde kabartmaları olan çeşme aynı zamanda Bıçakçı Çeşmesi olarak da biliniyor. Günümüzde hala köy halkı tarafından kullanılan çeşmeden buz gibi bir avuç su içmeden dönmeyin.

 

birgi köyü ödemiş

Birgi Köyü; tarihi, doğası ve korunan gelenekleri ile eşsiz bir gezi noktası. Eski evlerini ve sokaklarını gezerken halkın sıcaklığını hissettik, herkes yardımsever ve güler yüzlü. Tanıştığımız köylüler bize hoş geldiniz, nereden geldiniz, beğendiniz mi köyümüzü diye sordular. Evinin önüne oturmuş örgü ören teyze, mahalle kahvesindeki amca ve bir çok köylü insan. İçtenliklerini ve misafirperverliklerini sonuna kadar gösterdiler. Bu sıcak kasabayla ve güzel insanlarıyla tanışmak için bir gün mutlaka Birgi Köyü’ne gelmelisiniz.

Seyahatlerimle ilgili paylaşımlarımı Facebook ve Instagram hesaplarımdan takip edebilirsiniz.

10 yorum

  • Merhaba, arabasız gitsek de kolaylıkla gezeceğimiz bir yer olarak düşündüm, doğru mudur? 🙂

    Bir de ödemiş dolmuşları köye yürüme mesafesinde bir yerde bırakıyor mu? Teşekkürler.

  • Biz de Birgi gezimizi 1 gece konaklamalı yapmıştık, bahsettiğiniz gibi Saliha Hanım’ın kahvaltısı çok lezzetliydi. Ayrıca Birgi’nin sokaklarını da çok beğenmiştik, çektiğiniz fotoğraf çok güzel.

    • Merhaba Ayşenur, Birgi’de yapılacak en iyi konaklama kesinlikle Saliha Hanım. Çok doğru bir tercih olmuş, güzel geçmesine sevindim. Sevgiler 🙂

  • Bilgiye Geçen sene gitmiştik bu sene de gideceğiz önerileri degerlendirecegiz, elinize saglik

  • Birgi’de Pirgion Zeytinyağı fabrikası bünyesindeki Birgi Lezzet durağı mutlaka ziyaret edilmeli. Özellikle ekmek dolması harika.

Bir cevap yazın